Boutkwaliteiten en -maten: 8.8, 10.9, 12.9, A2 en A4 en afmetingen van metrische zeskantbouten
Wat de sterkteklassen 4.8, 8.8, 10.9 en 12.9 en rvs A2-70 en A4-70 betekenen, minimale sterktes en breukkrachten, spoed en sleutelwijdte, DIN 933 tegenover DIN 931 en welke moer bij welke bout hoort.
Bijgewerkt op 17 oktober 2026
Een metrische bout wordt beschreven door draad, lengte, kopvorm en sterkteklasse. De sterkteklasse staat op de kop en geeft aan hoe sterk de bout is. Een te lage klasse brengt de verbinding in gevaar; een te hoge kost meer en geeft met sommige coatings kans op brosse breuk. Deze gids legt de klassen uit en geeft de maten die nodig zijn om bouten en moeren te bestellen.
Wat de cijfers op de boutkop betekenen
Bij bouten van ongelegeerd en gelegeerd staal volgens ISO 898-1 bestaat de klasse uit twee getallen. Het eerste × 100 is de nominale treksterkte in MPa; het tweede × 10 is het percentage van die sterkte waarbij de bout gaat vloeien. Een bout 8.8 heeft een nominale treksterkte van 800 MPa en vloeit bij 80% daarvan, ongeveer 640 MPa.
| Klasse | Treksterkte Rm min (MPa) | Vloei- of 0,2%-rekgrens min (MPa) | Materiaal | Typische toepassing |
|---|---|---|---|---|
| 4.8 | 420 | 340 | Laag- of middelkoolstofstaal | Lichte montage, beugels, niet-constructieve bevestigingen |
| 8.8 (d ≤ 16 mm) | 800 | 640 | Middelkoolstofstaal, veredeld | Algemene werktuigbouw en staalconstructieverbindingen |
| 8.8 (d > 16 mm) | 830 | 660 | Middelkoolstofstaal, veredeld | Algemene werktuigbouw en staalconstructieverbindingen |
| 10.9 | 1040 | 940 | Gelegeerd staal, veredeld | Zwaar belaste verbindingen, voorgespannen constructiebouten, machines |
| 12.9 | 1220 | 1100 | Gelegeerd staal, veredeld | Cilinderkopbouten met binnenzeskant, gereedschapsbouw en motoren |
Rvs-bouten: A2-70 en A4-70
Rvs-bouten volgens ISO 3506 zijn gemerkt met de staalgroep en sterkteklasse. A2 is staal van het type 304, A4 van het type 316 met molybdeen voor betere bestandheid tegen chloriden. Het getal na het streepje is een tiende van de treksterkte: A2-70 en A4-70 hebben minstens 700 MPa, A4-80 minstens 800 MPa. A2-70 is op trek ongeveer even sterk als klasse 8.8, maar vloeit eerder en vervangt 8.8 daarom niet zonder controle in een constructieve berekening. Zie rvs 304 of 316.
Metrische boutmaten: spoed, kop en breukkracht
| Draad | Spoed (mm) | Spanningsdoorsnede As (mm²) | Sleutelwijdte s (mm) | Kophoogte k (mm) | Min. kracht 8.8 (kN) | Min. kracht 10.9 (kN) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| M6 | 1 | 20,1 | 10 | 4 | 16,1 | 20,9 |
| M8 | 1,25 | 36,6 | 13 | 5,3 | 29,2 | 38,1 |
| M10 | 1,5 | 58,0 | 16 | 6,4 | 46,4 | 60,3 |
| M12 | 1,75 | 84,3 | 18 | 7,5 | 67,4 | 87,7 |
| M14 | 2 | 115 | 21 | 8,8 | 92,0 | 120 |
| M16 | 2 | 157 | 24 | 10 | 125 | 163 |
| M20 | 2,5 | 245 | 30 | 12,5 | 203 | 255 |
| M22 | 2,5 | 303 | 34 | 14 | 252 | 315 |
| M24 | 3 | 353 | 36 | 15 | 293 | 367 |
| M27 | 3 | 459 | 41 | 17 | 381 | 477 |
| M30 | 3,5 | 561 | 46 | 18,7 | 466 | 583 |
| M36 | 4 | 817 | 55 | 22,5 | 678 | 850 |
- Sleutelwijdte — de maat van de sleutel. Bouten volgens DIN 933 hebben 17, 19 en 22 mm bij M10, M12 en M14 en 32 mm bij M22; ISO 4017 gebruikt 16, 18, 21 en 34 mm. Controleer welke norm uw gereedschap en tekeningen verwachten.
- Fijne draad — zoals M10 × 1,25, M12 × 1,5 of M16 × 1,5 — bestelt u met vermelding van de spoed. Zonder spoed is een metrische draad grof.
- Minimale kracht — de trekkracht die de bout moet opnemen voordat hij breekt. Ontwerpbelastingen liggen veel lager en volgen de geldende norm, zoals EN 1993-1-8 voor staalconstructies.
DIN- en ISO-aanduidingen
| Onderdeel | DIN | ISO / EN | Verschil |
|---|---|---|---|
| Zeskantbout, volledig van draad voorzien | DIN 933 | ISO 4017 | Sleutelwijdte bij M10, M12, M14 en M22 |
| Zeskantbout met schacht | DIN 931 | ISO 4014 | Als hierboven; gladde schacht onder de kop |
| Zeskantmoer | DIN 934 | ISO 4032 | ISO-moeren zijn hoger, bijvoorbeeld 14,8 mm tegenover 13 mm bij M16 |
| Cilinderkopbout met binnenzeskant | DIN 912 | ISO 4762 | Praktisch gelijk |
| Sluitring | DIN 125 | ISO 7089 | Praktisch gelijk |
| Constructieset | DIN 6914 / 6915 / 6916 | EN 14399-4 | Voorspanbare hogesterktesets, klasse 10.9 |
Een volledig van draad voorziene bout (DIN 933 / ISO 4017) past bij korte bouten en klemdelen van wisselende dikte. Een bout met schacht (DIN 931 / ISO 4014) heeft een gladde schacht die afschuiving beter opneemt en wordt gebruikt waar de bout door de verbinding gaat, zoals in staalconstructies.
Welke moer bij welke bout
- Bout klasse 8.8 — moer klasse 8 of hoger.
- Bout klasse 10.9 — moer klasse 10. Een moer klasse 12 alleen als het ontwerp dat vraagt.
- Bout A2-70 of A4-70 — rvs-moer van dezelfde staalgroep en klasse, om galvanische corrosie te voorkomen.
- Thermisch verzinkte bouten — hebben na het verzinken overgetapte moeren nodig; gewone moeren draaien er niet op.
- Een moer met een lagere klasse dan de bout trekt de draad uit voordat de bout breekt en verlaagt de sterkte van de verbinding.
Afwerkingen
Blanke (zwarte, geoliede) bouten zijn voor binnen of voor delen die worden geschilderd. Elektrolytisch verzinkte bouten passen bij droge binnenruimtes en lichte blootstelling. Thermisch verzinkte bouten gaan buiten veel langer mee en zijn standaard bij verzinkte staalconstructies. Elektrolytisch verzinken van bouten 10.9 en 12.9 geeft kans op waterstofbrosheid; ze worden daarom meestal blank, met zinklamellencoating of onder gecontroleerde omstandigheden thermisch verzinkt geleverd.
Bevestigingsmiddelen die wij leveren
- Zeskantbouten — DIN 933 klasse 8.8, DIN 933 klasse 10.9 en DIN 931 met schacht klasse 8.8.
- Moeren — zeskantmoeren klasse 8 en klasse 10, plus sluitringen.
- Constructie — HV-bouten DIN 6914 klasse 10.9 en pasbouten DIN 7990.
- Rvs — zeskantbouten A2 en A4; draadstangen klasse 8.8.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen bouten 8.8 en 10.9?
Een bout 10.9 heeft een minimale treksterkte van 1040 MPa tegenover 800 MPa voor 8.8 tot M16, ongeveer 30% meer. Hij is van gelegeerd staal, vraagt een moer klasse 10 en wordt gebruikt voor zwaar belaste en voorgespannen verbindingen.
Welke sleutelmaat heeft een M12-bout?
Een zeskantbout M12 volgens ISO 4017 heeft sleutelwijdte 18 mm; volgens de oudere DIN 933 19 mm. M8-bouten nemen 13 mm en M16-bouten 24 mm in beide normen.
Is rvs A2-70 even sterk als 8.8?
In treksterkte liggen ze dicht bij elkaar: minstens 700 MPa voor A2-70 en 800 MPa voor 8.8. A2-70 vloeit bij een lagere spanning en is daarom geen directe vervanging in constructieve verbindingen zonder controle.
Wat is het verschil tussen DIN 933 en DIN 931?
Bouten volgens DIN 933 hebben over de hele lengte draad; bouten volgens DIN 931 hebben een gladde schacht onder de kop en alleen draad aan het eind. De ISO-equivalenten zijn ISO 4017 en ISO 4014.
Stuur uw lijst met norm, draad, lengte, klasse en afwerking in een offerteaanvraag. Certificaten EN 10204 3.1 zijn op aanvraag beschikbaar.
Klaar om te bestellen?
Stuur maten, materiaal en aantallen — wij bevestigen haalbaarheid, levertijd en prijs.
Offerte aanvragen